Schouwarts komt 's nachts niet?

Freddy Onderstal • 1 september 2024

Eerste uren nu overlijden cruciaal voor koeling

Een donkere, schemerige begraafplaats met rode herdenkingskaarsen die branden naast een hoog, van een steen voorzien monument.

Het is de laatste maanden zeker weer een discussie op internet. De schouwarts die weigert om te komen in de nachtelijke uren. Dit komt vooral voor in verzorg-/verpleeghuizen.

Stel, je dierbare woont in een verzorghuis en komt te overlijden om 01:00 uur in de ochtend.
Van de medewerkers krijg je te horen dat er sprake is van een (overigens verzonnen term) 'verwacht overlijden', daarom komt de schouwarts pas de volgende morgen om de dood officieel vast te stellen.
Je gaat als nabestaande hiermee akkoord, omdat je
denkt dat het de gebruikelijke werkwijze is en dit normaal is.


Laat mij je verzekeren; dat is het niet. Sterker nog; volgens de Wet op de Lijkbezorging is de schouwarts verplicht om de dood 'zo spoedig mogelijk' vast te stellen. Zo spoedig mogelijk wordt dan ruim genomen, in dit geval misschien wel 9 (!) uren na het overlijden. Dat is niet de bedoeling. In de optiek van mij en van vele collega's uit de branche betekent dit dat er niet meer dan 2 a 3 uur tussen overlijden en schouw moet zitten. De term 'verwacht overlijden' is een verzonnen term. Immers; Ook in een hospice kan men bijvoorbeeld een doodzieke patiënt al dan niet per ongeluk een verkeerde dosis van het verkeerde medicijn geven, waardoor 'opeens' sprake is van een niet-natuurlijke dood. De term 'verwacht overlijden' komt in de wet ook niet voor. In de wet wordt geen onderscheid gemaakt tussen het feit dat iemand onverwacht overlijdt of dat men er al rekening mee hield dat iemand op korte termijn zou komen te overlijden.


De eerste paar uur na overlijden zijn ook cruciaal voor het verdere verloop van de opbaring. Het lichaam dient zo spoedig mogelijk te worden gekoeld om ervoor te zorgen dat het lichaam wat langer en beter toonbaar blijft, wat het proces van afscheid nemen ten goede komt voor de nabestaanden. Zeker in de periodes met hogere (buiten)temperaturen.


Wat veel nabestaanden niet weten, is dat een zorginstelling vaak werkt met een 'aangesloten arts'.
Hiermee hoef je als nabestaande niet akkoord te gaan.


Mijn advies?
Komt je dierbare in een zorginstelling te overlijden, sta er dan op dat er
echt zo spoedig mogelijk een schouwarts komt. Desnoods een andere arts. Zonder officiële verklaring van een arts mag er namelijk niets gebeuren met het lichaam en zeker niet het koelen hiervan. Wanneer je als nabestaande erop staat dat er een arts direct komt, dan zal dat ook moeten gebeuren.


Heb je hier vragen over, neem dan gerust contact met mij op.



Dit artikel delen op...

door Freddy Onderstal 18 juli 2026
Waarom een tijdige lijkschouw na overlijden belangrijk is voor nabestaanden, koeling, verzorging en een waardige opbaring.
Wie is Freddy persoonlijk?
door Freddy Onderstal 4 juli 2026
Leer Freddy Onderstal persoonlijker kennen: uitvaartverzorger, echtgenoot van Liesbeth, vader van Luna, Valentijn en Jarno, en liefhebber van vliegtuigen en fotografie.
door Freddy Onderstal 4 juli 2026
Een luchtig praktijkverhaal over een uitvaartverzorger thuis aan tafel, waar een gewone avond ineens weer onderdeel wordt van het werk.
Uitvaartverzorger vrije tijd korte broek
door Freddy Onderstal 4 juli 2026
Een luchtig verhaal uit het dagelijks leven van een uitvaartverzorger. Over mens blijven, herkenning na een afscheid en boodschappen doen in korte broek.
lintenritueel afscheid uitvaart
door Freddy Onderstal 3 juli 2026
Het lintenritueel bij een uitvaart: een persoonlijk ritueel waarbij linten verbondenheid, liefde en herinnering tastbaar maken.
Uitvaartfotografie uitvaart afscheidsfotograaf
door Freddy Onderstal 3 juli 2026
Bij Uitvaart naar Wens ontvang je in 2026 gratis afscheidsfotografie: een waardevolle herinnering aan een dag die je maar één keer beleeft.
Grootseuitvaart
door Freddy Onderstal 2 juli 2026
Een verhaal uit de praktijk over een uitvaart voor een man van 42 jaar. Groot, persoonlijk en met één belangrijke vraag: klopt het bij wie hij was?
door Freddy Onderstal 2 juli 2026
Ze zei steeds: “Het gaat wel”
door Freddy Onderstal 15 mei 2026
De dag na de uitvaart...
door Freddy Onderstal 12 mei 2026
De uitvaart zonder vast draaiboek