Laatste verzorging

Freddy Onderstal • 7 januari 2020
Een boeket roze, gele en witte bloemen, verpakt in bruin papier, staat op een houten plank bij een raam.

Laatste verzorging van de overledene is het begin van het afscheid...

De laatste verzorging van je dierbare, in algemene taal ook wel 'afleggen' genoemd, vind kort na het overlijden plaats. Na overlijden dient eerst het overlijden officieel te zijn vastgesteld door een (schouw)arts.

De laatste verzorging, wat is dat nu precies? Wat gebeurt er allemaal?
Een vraag die mij regelmatig gesteld is en waarop ik graag antwoord geef.
Voor nu in deze blog, maar het krijgt op termijn een vaste plek op de website.

Nadat het overlijden bij mij is gemeld, kom ik naar jullie toe voor de laatste verzorging. 
Ook dit is uiteraard 24 uur per dag. Meestal kom ik samen met een collega, maar indien de nabestaanden aangeven echt zelf mee te willen helpen of vrijwel alles zelf willen doen, kom ik alleen.

De laatste verzorging bestaat uit bepaalde handelingen;

Verzorgen van de overledene
  • Eventueel aanwezige kleding uit doen en het wassen van de overledene
  • Aanbrengen van incontinentie-materiaal (luierbroekje bijvoorbeeld)
  • Aankleden van de overledene, kleding uitgezocht door nabestaanden of naar wens van de overledene
  • Verzorgen van het haar, eventueel met wassen en knippen
  • Verzorgen van handen en nagels (eventueel knippen of zwarte randjes verwijderen)
  • Scheren van de overledene
  • Aanbrengen van make-up, indien gewenst
  • Omdoen van sieraden, indien gewenst of deze juist afhalen
Dit is de basis verzorging. Hierbij is het mogelijk om, als nabestaande, te assisteren of alles geheel zelf te doen. Uiteraard ben ik er altijd bij aanwezig voor assistentie indien dit nodig is. 

Uitgebreide laatste verzorging
  • Verwijderen van een katheter of infuusnaalden
  • Verwijderen van pacemaker of ICD 
  • Verschonen van een stoma
  • Hechten en verzorgen van eventuele wonden
  • Uitvoeren van kleine restauraties
  • Sluiten van de ogen en mond (in overleg en wanneer vereist)
  • Aanbrengen van postmortale make-up
Koelen van de overledene

Na de laatste verzorging is het koelen prioriteit. Dit om ervoor te zorgen dat het lichaam langer 'goed' blijft. Indien ervoor gekozen is om de overledene thuis op te baren, zal er gebruik worden gemaakt van een koelplaat. Deze kan onder de uitvaartkist worden gelegd of onder de overledene indien er is gekozen voor een opbaring op een bed. 

Wanneer de overledene naar een uitvaartcentrum gaat, zal hij/zij daar in een grote gekoelde ruimte terechtkomen en daar verblijven tot de dag van de uitvaart.

Ik kan mij voorstellen dat er vragen zijn omtrent de laatste verzorging. Zijn deze er, stuur mij dan een bericht. Reageren onder deze blog kan uiteraard ook. Indien gewenst of nodig, zal ik hierop reageren.

Dit artikel delen op...

door Freddy Onderstal 18 juli 2026
Waarom een tijdige lijkschouw na overlijden belangrijk is voor nabestaanden, koeling, verzorging en een waardige opbaring.
Wie is Freddy persoonlijk?
door Freddy Onderstal 4 juli 2026
Leer Freddy Onderstal persoonlijker kennen: uitvaartverzorger, echtgenoot van Liesbeth, vader van Luna, Valentijn en Jarno, en liefhebber van vliegtuigen en fotografie.
door Freddy Onderstal 4 juli 2026
Een luchtig praktijkverhaal over een uitvaartverzorger thuis aan tafel, waar een gewone avond ineens weer onderdeel wordt van het werk.
Uitvaartverzorger vrije tijd korte broek
door Freddy Onderstal 4 juli 2026
Een luchtig verhaal uit het dagelijks leven van een uitvaartverzorger. Over mens blijven, herkenning na een afscheid en boodschappen doen in korte broek.
lintenritueel afscheid uitvaart
door Freddy Onderstal 3 juli 2026
Het lintenritueel bij een uitvaart: een persoonlijk ritueel waarbij linten verbondenheid, liefde en herinnering tastbaar maken.
Uitvaartfotografie uitvaart afscheidsfotograaf
door Freddy Onderstal 3 juli 2026
Bij Uitvaart naar Wens ontvang je in 2026 gratis afscheidsfotografie: een waardevolle herinnering aan een dag die je maar één keer beleeft.
Grootseuitvaart
door Freddy Onderstal 2 juli 2026
Een verhaal uit de praktijk over een uitvaart voor een man van 42 jaar. Groot, persoonlijk en met één belangrijke vraag: klopt het bij wie hij was?
door Freddy Onderstal 2 juli 2026
Ze zei steeds: “Het gaat wel”
door Freddy Onderstal 15 mei 2026
De dag na de uitvaart...
door Freddy Onderstal 12 mei 2026
De uitvaart zonder vast draaiboek